Συνθήκη της Λισαβόνας

ιδεολογικα, Κύπρος, Ειδήσεις

Συνθήκη της Λισαβόνας:

προετοιμάζει την Ευρώπη για τις προκλήσεις του 21ου αιώνα!

Με το νέο νομικό πλαίσιο η ΕΕ θα μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του μέλλοντος λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη της τη γνώμη των πολιτών της.

Υπογράφοντας τη νέα Συνθήκη της ΕΕ, οι ηγέτες των 27 χωρών μελών εξέφρασαν απερίφραστα τη βούλησή τους να προετοιμάσουν την Ευρώπη για τις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Γι' αυτό, επέλεξαν για την τελετή της 13ης Δεκεμβρίου το ιστορικό Μοναστήρι των Ιερωνυμιτών στη Λισαβόνα.

Για να μπορέσει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της, η ΕΕ χρειάζεται εκσυγχρονισμό και μεταρρυθμίσεις. Αυτόν ακριβώς το σκοπό εξυπηρετεί το νέο νομικό πλαίσιο. Τι ακριβώς όμως σημαίνει αυτό στην πράξη; Ποιος θα ωφεληθεί; Και με ποιο τρόπο;

Να μερικά από τα οφέλη που θα προκύψουν:

  • περισσότερη δημοκρατία και συμμετοχή: εφόσον συγκεντρώνεται αριθμός ενός εκατομμυρίου Ευρωπαίων από διάφορες χώρες μέλη, θα μπορούν να ζητούν από την Επιτροπή να υποβάλει μια νέα πρόταση σ' έναν συγκεκριμένο τομέα πολιτικής (πρωτοβουλία των πολιτών). Εξάλλου, προβλέπεται μηχανισμός που θα εξασφαλίζει ότι η ΕΕ εφαρμόζει δράσεις μόνο όταν τα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο δεν επαρκούν.
  • μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα: από το 2014 οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με το σύστημα της διττής πλειοψηφίας. Αυτό σημαίνει ότι, για να ληφθεί μια απόφαση, θα πρέπει να συγκεντρώνει το 55% των ψήφων των χωρών μελών, οι οποίες θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 65% τουλάχιστον του πληθυσμού της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ θα μπορεί να ενεργεί αποτελεσματικότερα σε θέματα δικαιοσύνης και δημόσιας τάξης καθώς και να καταστέλλει διασυνοριακές εγκληματικές δραστηριότητες.
  • περισσότερα δικαιώματα: ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, που υπεγράφη πρόσφατα, θα έχει την ίδια νομική ισχύ με τις συνθήκες της ΕΕ και θα κατοχυρώνει τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματά μας.
  • ισχυρότερη παρουσία στη διεθνή σκηνή:η ΕΕ θα έχει ενιαία νομική προσωπικότητα, πράγμα που θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική της ικανότητα και θα την κάνει να δρα αποτελεσματικότερα στη διεθνή σκηνή. Επιπλέον, με το νέο αξίωμα του Ύπατου Εκπροσώπου για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, θα ισχυροποιηθεί τόσο η παρουσία της ΕΕ στο εξωτερικό όσο και η συνοχή των εξωτερικών της δράσεων.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν. Τώρα εναπόκειται στις εθνικές αρχές να αποφασίσουν με ποιο τρόπο θα κυρώσουν τη συνθήκη: με δημοψήφισμα ή με ψηφοφορία στο εθνικό τους κοινοβούλιο. Ευελπιστούμε ότι η νέα συνθήκη θα αρχίσει να ισχύει πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου 2009. 

Μια δημοκρατικότερη και διαφανέστερη Ευρώπη 

Η Ένωση διέπεται από τρεις δημοκρατικές αρχές: δημοκρατική ισότητα, αντιπροσωπευτική δημοκρατία και συμμετοχική δημοκρατία.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας επιβεβαιώνει τις ακόλουθες αρχές:

  • Δημοκρατική ισότητα: τα ευρωπαϊκά όργανα πρέπει να δίνουν την ίδια προσοχή σε όλους τους πολίτες
  • Αντιπροσωπευτική δημοκρατία: ενισχύεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αυξάνεται η συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων
  • Συμμετοχική δημοκρατία: δημιουργούνται νέες μορφές διαδραστικής επικοινωνίας μεταξύ των πολιτών και των οργάνων, όπως η πρωτοβουλία των πολιτών.

Επιπλέον, η Συνθήκη της Λισαβόνας διασαφηνίζει τις σχέσεις μεταξύ των χωρών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ενισχυμένες εξουσίες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του οποίου τα μέλη εκλέγονται για πέντε έτη με άμεση καθολική ψηφοφορία, εκπροσωπεί τους πολίτες των χωρών μελών. Οι εξουσίες του διευρύνθηκαν σταδιακά στο πλαίσιο των διαδοχικών συνθηκών. Η Συνθήκη της Λισαβόνας επιβεβαιώνει αυτή την εξέλιξη, ενισχύοντας τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά τη νομοθεσία, τον προϋπολογισμό και τις διεθνείς συμφωνίες.

Κατ' αρχάς, στον νομοθετικό τομέα, η διαδικασία συναπόφασης (που μετονομάστηκε «συνήθης νομοθετική διαδικασία») επεκτείνεται σε πολλούς τομείς. Αυτό σημαίνει ότι το Κοινοβούλιο αποκτά ουσιαστική νομοθετική εξουσία σε ισότιμη βάση με το Συμβούλιο σε ορισμένους τομείς στους οποίους μέχρι σήμερα δεν συμμετείχε ή είχε απλά συμβουλευτικό ρόλο. Μεταξύ αυτών των τομέων είναι η νόμιμη μετανάστευση, η δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις (Eurojust, πρόληψη του εγκλήματος, εναρμόνιση των κανόνων για τον καθορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων), η αστυνομική συνεργασία (Ευρωπόλ), και ορισμένες διατάξεις που αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική και την κοινή γεωργική πολιτική. Με τον τρόπο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα παρεμβαίνει στο σύνολο σχεδόν των νομοθετικών υποθέσεων.

Όσον αφορά τον δημοσιονομικό τομέα, η Συνθήκη της Λισαβόνας υιοθετεί επισήμως την καθιερωμένη πρακτική του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για το οποίο θα απαιτείται στο μέλλον η έγκριση του Κοινοβουλίου. Επίσης, η Συνθήκη προβλέπει ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα καθορίζουν από κοινού το σύνολο των δαπανών και καταργεί την ισχύουσα διάκριση μεταξύ των λεγόμενων υποχρεωτικών δαπανών (π.χ. των άμεσων γεωργικών ενισχύσεων) και των μη υποχρεωτικών δαπανών. Η καινοτομία αυτή αποκαθιστά την ισορροπία μεταξύ των δύο οργάνων όσον αφορά τον ρόλο τους στη διαδικασία έγκρισης του προϋπολογισμού της Ένωσης.

Τέλος, η Συνθήκη της Λισαβόνας προβλέπει ότι θα απαιτείται σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για όλες τις διεθνείς συμφωνίες σε τομείς που εμπίπτουν στη συνήθη νομοθετική διαδικασία.

Μεγαλύτερη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων

Η Συνθήκη της Λισαβόνας αναγνωρίζει και ενισχύει τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων, τα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν περισσότερο στις εργασίες της Ένωσης, σεβόμενα πάντα τον ρόλο των ευρωπαϊκών οργάνων. Μια νέα διάταξη διασαφηνίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εθνικών κοινοβουλίων στο πλαίσιο της Ένωσης, όσον αφορά ειδικότερα το δικαίωμα ενημέρωσης, τον έλεγχο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, τους μηχανισμούς αξιολόγησης στο πλαίσιο του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και την αναθεώρηση των συνθηκών.

Η καινοτομία της Συνθήκης της Λισαβόνας έγκειται κυρίως στον έλεγχο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, εκτός από τους τομείς αποκλειστικής της αρμοδιότητας, η Ένωση παρεμβαίνει μόνο εφόσον η δράση της κρίνεται αποτελεσματικότερη σε σχέση με την αντίστοιχη δράση που αναλαμβάνεται σε εθνικό επίπεδο. Κάθε εθνικό κοινοβούλιο θα μπορεί εφεξής να εξηγεί τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι μια πρόταση δεν είναι σύμφωνη με αυτή την αρχή. Στην περίπτωση αυτή ξεκινά μια διαδικασία σε δύο φάσεις:

    • εάν ένα τρίτο των εθνικών κοινοβουλίων θεωρεί ότι μια πρόταση δεν είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει την πρότασή της και να αποφασίσει αν θα τη διατηρήσει, θα την τροποποιήσει ή θα την αποσύρει
    • εάν η πλειοψηφία των εθνικών κοινοβουλίων συμμερίζεται τις ίδιες ανησυχίες και η Επιτροπή αποφασίσει, ωστόσο, να διατηρήσει την πρότασή της, θα κινηθεί μια ειδική διαδικασία. Η Επιτροπή θα πρέπει να διατυπώσει τα επιχειρήματά της, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα αποφασίσουν κατά πόσον πρέπει να συνεχιστεί η σχετική νομοθετική διαδικασία.

    Μεγαλύτερη διαφάνεια στο Συμβούλιο Υπουργών

    Τόσο τα εθνικά κοινοβούλια όσο και οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται άμεσα για τις αποφάσεις που λαμβάνονται από τα μέλη του Συμβουλίου κάθε χώρας μέλους, καθώς όλες οι νομοθετικές συζητήσεις και εργασίες του Συμβουλίου θα είναι ανοικτές στο κοινό.

    Ενίσχυση της συμμετοχικής δημοκρατίας

    Οι Ευρωπαίοι πολίτες διαθέτουν πλέον ένα ευρύ φάσμα μέσων που τους δίνουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται και να συμμετέχουν στην κοινοτική πολιτική διαδικασία. Στα μέσα αυτά προστίθεται τώρα η πρωτοβουλία των πολιτών. Χάρη στη νέα αυτή πρωτοβουλία, εφόσον συγκεντρωθούν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πολίτες, υπήκοοι σημαντικού αριθμού κρατών μελών, μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση στους τομείς αρμοδιότητας της Ένωσης. Οι πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή της πρωτοβουλίας των πολιτών θα διευκρινιστούν σε νομοθετική πράξη μετά την έναρξη ισχύος της νέας συνθήκης.

    Η Συνθήκη της Λισαβόνας υπογραμμίζει επίσης τη σημασία των διαβουλεύσεων, καθώς και του διαλόγου με τις διάφορες ενώσεις, την κοινωνία των πολιτών, τους κοινωνικούς εταίρους, τους εκπροσώπους των εκκλησιών και των μη ομολογιακών οργανώσεων.

    Οι σχέσεις ανάμεσα στην Ένωση και στις χώρες μέλη

    Η Συνθήκη της Λισαβόνας καθορίζει ποιος είναι αρμόδιος να ενεργεί για κάθε τομέα δραστηριότητας: η Ένωση ή οι χώρες μέλη. Συγκεκριμένα, απαντά στο ερώτημα πολλών πολιτών "ποιος κάνει τι στην Ένωση;" Η Συνθήκη καθιερώνει μια γενική ταξινόμηση των αρμοδιοτήτων σε τρεις κατηγορίες:

      • Αποκλειστικές αρμοδιότητες: μόνον η Ένωση δύναται να νομοθετεί στους τομείς της τελωνειακής ένωσης, της κοινής εμπορικής πολιτικής και της πολιτικής ανταγωνισμού.
      • Ενέργειες υποστήριξης, συντονισμού ή συμπληρωματικής δράσης: η Ένωση μπορεί απλώς να στηρίζει τις δράσεις των χωρών μελών, για παράδειγμα μέσω χρηματοδοτικών παρεμβάσεων. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι τομείς του πολιτισμού, της εκπαίδευσης και της βιομηχανίας.
      • Συντρέχουσες αρμοδιότητες, οι οποίες καλύπτουν τους υπόλοιπους τομείς, όπως το περιβάλλον, τις μεταφορές και την προστασία των καταναλωτών. Η Ένωση και οι χώρες μέλη ασκούν από κοινού νομοθετική εξουσία, υπό την προϋπόθεση της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας.

      Οι χώρες που έχουν προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν δικαίωμα να επιλέξουν αν θα παραμείνουν σε αυτήν. Η Συνθήκη της Λισαβόνας εισάγει τη ρήτρα εθελούσιας αποχώρησης, αναγνωρίζοντας έτσι στις χώρες μέλη το δικαίωμα αποχώρησης από την Ένωση. 

      Σύγχρονα και αποτελεσματικά όργανα 

      Η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν αλλάζει εκ θεμελίων τη θεσμική δομή της Ένωσης, η οποία θα εξακολουθεί να στηρίζεται στο τρίπτυχο: Κοινοβούλιο, Συμβούλιο, Επιτροπή. Ωστόσο, εισάγει ορισμένα νέα στοιχεία τα οποία θα βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα, τη συνοχή και τη διαφάνεια των οργάνων της, και τούτο για να μπορούν τα όργανα αυτά να υπηρετούν καλύτερα τους Ευρωπαίους πολίτες.

      Έτσι, τα όργανα της Ένωσης θα είναι πλέον επτά: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

      Ας δούμε τι αλλάζει με τη Συνθήκη της Λισαβόνας.

      Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

      Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπροσωπεί τους πολίτες των χωρών μελών. Η Συνθήκη της Λισαβόνας ενισχύει τις νομοθετικές και δημοσιονομικές του αρμοδιότητες, καθώς και τις αρμοδιότητές του σε ό,τι αφορά την έγκριση διεθνών συμφωνιών. Επίσης, τροποποιεί τη σύνθεσή του: ο αριθμός των ευρωβουλευτών δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 751 (750 συν ο πρόεδρος), ενώ η κατανομή των εδρών μεταξύ των χωρών μελών θα γίνει με βάση την αρχή της φθίνουσας αναλογικότητας. Συγκεκριμένα, η αρχή αυτή σημαίνει ότι οι ευρωβουλευτές των πολυπληθέστερων χωρών θα εκπροσωπούν μεγαλύτερο αριθμό πολιτών από τους ευρωβουλευτές των χωρών με μικρότερο πληθυσμό. Η Συνθήκη προβλέπει ακόμη ότι κάθε χώρα μέλος δεν θα μπορεί να έχει λιγότερους από 6 και περισσότερους από 96 ευρωβουλευτές.

      Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

      Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ρόλος του οποίου είναι να δίνει την αναγκαία πολιτική ώθηση, γίνεται όργανο της Ένωσης χωρίς όμως να αποκτά νέες αρμοδιότητες. Ωστόσο, ένα νέο πρόσωπο κάνει την εμφάνισή του: ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Το πρόσωπο αυτό, το οποίο εκλέγεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιογια δυόμισι χρόνια, θα έχει ως κύρια αποστολή του, αφενός, να μεριμνά για την κατάλληλη προετοιμασία και συνέχεια των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και, αφετέρου, να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη συναίνεσης. Η θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι ασυμβίβαστη με άλλα εθνικά αξιώματα.

      Το Συμβούλιο

      Το Συμβούλιο εκπροσωπεί τις εθνικές κυβερνήσεις. Ο ρόλος του παραμένει ουσιαστικά ο ίδιος. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να έχει από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο νομοθετικές και δημοσιονομικές αρμοδιότητες, αλλά και να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) καθώς και στον τομέα του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών.

      Η βασική αλλαγή που εισάγει η Συνθήκη της Λισαβόνας αφορά τη διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Καταρχάς, προβλέπεται ότι το Συμβούλιο θα αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες οι συνθήκες προβλέπουν άλλη διαδικασία, όπως η ψηφοφορία με ομοφωνία. Ουσιαστικά, με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, το σύστημα ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία θα επεκταθεί σε πολλούς τομείς δράσης (π.χ. μετανάστευση και πολιτιστικός τομέας).

      Εν συνεχεία, η καθιέρωση από το 2014 του συστήματος διττής πλειοψηφίας, δηλαδή και των κρατών(55 %) και του πληθυσμού (65 %), το οποίο εκφράζει τη διττή νομιμότητα της Ένωσης, θα ενισχύσει τόσο τη διαφάνεια όσο και την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων. Ο νέος αυτός τρόπος υπολογισμού θα συμπληρωθεί από ένα μηχανισμό ανάλογο με τον λεγόμενο "συμβιβασμό των Ιωαννίνων", χάρη στον οποίο θα μπορεί ένας μικρός αριθμός χωρών μελών (που προσεγγίζει τον αριθμό που απαιτείται για τη μειοψηφία αρνησικυρίας/βέτο) να εκδηλώνει την αντίθεσή του σε μια απόφαση. Στην περίπτωση αυτή, το Συμβούλιο θα πρέπει να χρησιμοποιεί όλα τα μέσα που διαθέτει για την εξεύρεση, μέσα σε εύλογη προθεσμία, μιας ικανοποιητικής και για τα δύο μέρη λύσης.

      Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

      Κύριος ρόλος της Επιτροπής είναι να προωθεί τα κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα. Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας η σύνθεσή της αλλάζει. Από το έτος 2014 το Σώμα των Επιτρόπων θα αποτελείται από αριθμό Επιτρόπωνίσο με τα δύο τρίτα του αριθμού των χωρών μελών (στην Ένωσητων 27μελών αντιστοιχούν 18 Επίτροποι), βάσει ενός συστή΅ατος ισότι΅ης εναλλαγής ανάμεσα στις χώρες μέλη. Ο αριθμός των μελών της Επιτροπήςθα μπορεί να τροποποιηθεί με ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

      Άλλη σημαντική καινοτομία: η Συνθήκη της Λισαβόνας συνδέει άμεσα την επιλογή υποψηφίου για τη θέση του Προέδρου της Επιτροπής με τα αποτελέσματα των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

      Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο ρόλος του Προέδρου της Επιτροπήςενισχύεται, αφού ο ίδιος θα μπορεί να εξαναγκάζει σε παραίτηση μέλος του Σώματος των Επιτρόπων.

      ΟΎπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής

      Η δημιουργία της θέσης του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές καινοτομίες της Συνθήκης της Λισαβόνας. Με τον τρόπο αυτό, η εξωτερική δράση της Ένωσης θα ισχυροποιηθεί και θα αποκτήσει μεγαλύτερη συνοχή.

      Ο Ύπατος Εκπρόσωπος θα έχει διττή αρμοδιότητα: θα είναι, αφενός, ο εντολοδόχος του Συμβουλίου για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) και, αφετέρου, ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής για τις εξωτερικές σχέσεις. Επιφορτισμένος με την εφαρμογή της κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, θα ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου όταν αυτό συνεδριάζει με τη σύνθεση που προβλέπεται για τις εξωτερικές υποθέσεις. Επιπλέον, θα εκπροσωπεί την Ένωση στη διεθνή σκηνή για την ΚΕΠΠΑ και θα επικουρείται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, η οποία θα απαρτίζεται από υπαλλήλους του Συμβουλίου, της Επιτροπής και των εθνικών διπλωματικών υπηρεσιών.

      Τα άλλα όργανα

      Οι διατάξεις των σημερινών συνθηκών για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Ελεγκτικό Συνέδριο παραμένουν χωρίς καμιά ουσιαστική αλλαγή. Όσον αφορά το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Συνθήκη της Λισαβόνας διευρύνει το πεδίο παρεμβάσεών του, κυρίως στον τομέα της συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις καθώς και της αστυνομικής συνεργασίας, και συγχρόνως εισάγει ορισμένες διαδικαστικές τροποποιήσεις.

      Τα εθνικά κοινοβούλια

      Τέλος, η Συνθήκη της Λισαβόνας αναγνωρίζει και ενισχύει τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων τα οποία, παρόλο που δεν θα αποτελούν μέρος του θεσμικού πλαισίου της Ένωσης, θα παίζουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία της. 

      H Ευρώπη των δικαιωμάτων και των αξιών 

      Το να είσαι Ευρωπαίος σημαίνει ότι μοιράζεσαι τις ίδιες αξίες - και, ως πολίτης της ΕΕ, απολαμβάνεις πολύτιμα δικαιώματα. Η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν συμβάλλει μόνο στην ενίσχυση αυτών των δικαιωμάτων, αλλά εισάγει και νέα.

      Ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ελευθερία, δημοκρατία, ισότητα, κράτος δικαίου και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: αυτές είναι οι θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ που διατυπώνονται στις πρώτες σελίδες της Συνθήκης της Λισαβόνας. Οι αξίες αυτές είναι κοινές σε όλα τα κράτη μέλη και οφείλει να τις σέβεται όποια ευρωπαϊκή χώρα επιθυμεί να γίνει μέλος της Ένωσης.

      Η προώθηση αυτών των αξιών, καθώς και της ειρήνης και της ευημερίας των πολιτών της, αποτελούν εφεξής τους βασικούς στόχους της Ένωσης. Οι γενικοί αυτοί στόχοι συμπληρώνονται από μια σειρά ειδικότερων στόχων, όπως η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας και η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων.

      Η Συνθήκη της Λισαβόνας κάνει σημαντικά βήματα προόδου όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, προετοιμάζει το έδαφος για την προσχώρηση της Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών.

      Επιπλέον, η Συνθήκη της Λισαβόνας εγγυάται την εφαρμογή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Ειδικότερα, διασφαλίζει για την ΕΕ μια σειρά αστικών, πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, τα οποία θα είναι νομικώς δεσμευτικά όχι μόνο για τα όργανα της Ένωσης, αλλά και για τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Ο Χάρτης συγκεντρώνει όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα σε έξι βασικά κεφάλαια: αξιοπρέπεια, ελευθερία, ισότητα, αλληλεγγύη, ιθαγένεια και δικαιοσύνη. Θεσπίζει, εξάλλου, πρόσθετα δικαιώματα που δεν περιέχονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπως η προστασία προσωπικών δεδομένων, οι αρχές βιοηθικής και το δικαίωμα χρηστής διαχείρισης και επιβεβαιώνει σημαντικά μέτρα για την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής καταγωγής και χρώματος. Επίσης, κάνει αναφορά στα κοινωνικά δικαιώματα που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις, π.χ. δικαιώματα των εργαζομένων όσον αφορά την ενημέρωση, τη διαπραγμάτευση και την ανάληψη συλλογικής δράσης (δικαίωμα απεργίας).

      Τέλος, εξίσου σημαντικό με τα προηγούμενα είναι το δικαίωμα που δίνει η Συνθήκη της Λισαβόνας στους πολίτες να διατυπώνουν τις απόψεις τους για ευρωπαϊκά θέματα. Συγκεκριμένα, εφόσον συγκεντρωθούν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπογραφές υπηκόων διαφόρων κρατών μελών, μπορεί να απευθυνθεί αίτημα στην Επιτροπή για την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας. 
       

      Η ΕΕ στον κόσμο 

      Προωθώντας τις αξίες και τα συμφέροντά της σε ολόκληρο τον κόσμο, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος παγκοσμίως και ο σημαντικότερος χορηγός βοήθειας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Χάρη στη Συνθήκη της Λισαβόνας, η Ευρώπη θα μπορεί να μιλά με «καθαρή φωνή» σε θέματα εξωτερικών σχέσεων.

      Για τη διατήρηση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της ευημερίας, η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της ως διεθνούς παράγοντα. Σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, προκλήσεις όπως η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η αλλαγή του κλίματος, η αειφόρος ανάπτυξη, η οικονομική ανταγωνιστικότητα και η τρομοκρατία δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από κάθε χώρα ξεχωριστά, αλλά απαιτούν μια απάντηση που μόνο η ΕΕ στο σύνολό της μπορεί να δώσει.

      Η Συνθήκη της Λισαβόνας εισάγει δύο σημαντικές θεσμικές καινοτομίες που έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην εξωτερική δράση της Ένωσης: τον διορισμό «μονίμου» Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για περίοδο δυόμισι ετών, με δυνατότητα ανανέωσης, και του νέου Ύπατου Εκπροσώπου για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και Αντιπροέδρου της Επιτροπής, δύο θεσμικοί παράγοντες που θα διασφαλίσουν τη συνοχή της εξωτερικής δράσης της Ένωσης. Με τον τρόπο αυτό, η Συνθήκη Λισαβόνας θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να εργάζεται αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη συνέπεια σε παγκόσμιο επίπεδο. Με τη διασύνδεση των διαφόρων αξόνων της εξωτερικής πολιτικής, όπως είναι η διπλωματία, η ασφάλεια, το εμπόριο, η ανάπτυξη, η ανθρωπιστική βοήθεια και οι διεθνείς διαπραγματεύσεις, η ΕΕ θα μπορεί να διατυπώνει σαφέστερα τις απόψεις της στις σχέσεις της με τις χώρες εταίρους και τους διαφόρους διεθνείς οργανισμούς.

      Η επιρροή της δράσης της ΕΕ θα ενισχυθεί επίσης χάρη στη δημιουργία μιας νέας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, η οποία, στηριζόμενη στο δυναμικό τόσο των οργάνων της ΕΕ όσο και των κρατών μελών, θα επικουρεί τον Ύπατο Εκπρόσωπο.

      Η Συνθήκη αποδίδει στην Ένωση ενιαία νομική προσωπικότητα, γεγονός που της επιτρέπει να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες και να γίνεται μέλος διεθνών οργανισμών. Συνεπώς, η ΕΕ θα μπορεί να μιλά και να αναλαμβάνει δράση ως μια ενιαία οντότητα.

      Η Συνθήκη της Λισαβόνας τονίζει ιδιαίτερα τις αρχές που αποτελούν τη βάση της δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης: δημοκρατία, κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα και θεμελιώδεις ελευθερίες, σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ισότητα και αλληλεγγύη. Θεσπίζει δε για πρώτη φορά μια συγκεκριμένη νομική βάση για την ανθρωπιστική βοήθεια και προβλέπει τη δυνατότητα να συγκροτηθεί ένα Ευρωπαϊκό Σώμα Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας.

      Στο πλαίσιο του καθορισμού του ρόλου της ΕΕ στον κόσμο, η Συνθήκη της Λισαβόνας κάνει επίσης αναφορά στην κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας, την οποία θεωρεί ως αναπόσπαστο τμήμα της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Η Συνθήκη περιλαμβάνει τη «ρήτρα αλληλεγγύης», σύμφωνα με την οποία η Ένωση και οι χώρες μέλη οφείλουν να ενεργούν από κοινού, όταν μια χώρα μέλος γίνεται στόχος τρομοκρατικής επίθεσης. 


      Μια πρώτη γνωριμία με την πόλη...

      Ειδήσεις

      Η Κομοτηνή, μια από τις μεγαλύτερες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας είναι πρωτεύουσα της Ελληνικής Θράκης. Απέχει οδικά 790 χλμ. από την Αθήνα και 280 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη. Κτισμένη στο κέντρο μιας καταπράσινης πεδιάδας που  περιβάλλεται από τη δασωμένη οροσειρά της Ροδόπης και τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, είναι το διοικητικό, οικονομικό συγκοινωνιακό και πνευματικό - πολιτιστικό κέντρο της Ελληνικής Θράκης....

      Περισσότερα


      ΕΥΑΓΟΡΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗΣ

      Ειδήσεις

      Η Φ.Π.Κ. Πρωτοπορία Κομοτηνής θέλει να καταδικάσει και δημόσια τις ενέργειες μερικών θρασύδειλων οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι το σκοτάδι της νύκτας έδειξαν με τις ενέργειές τους τα αντιεθνικά τους αισθήματα γράφοντας συνθήματα στον ανδριάντα του ήρωα μαθητή Ευαγόρα Παλληκαρίδη στην Πάφο τη Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2008. ΝΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΑΙΣΧΟΣ είναι οι μόνες λέξεις που μπορούν να χαρακτηρίσουν αυτή την ενέργεια....

      Περισσότερα